شبکه آندوپلاسمی شبکه ای از کیسه و لوله ها از جنس غشاء پلاسمایی است. کلمه  یونانی آندوپلاسمی از دو کلمه آندو(endo) به معنای دورن و پلاسم (plasmic)به معنای سلول است. دو نوع شبکه آندوپلاسمی وجود دارد که از نظر ساختار و عمل متفاوتند: شبکه آندوپلاسمی صاف  (SER  یا Smooth endoplasmic reticulum) و شبکه آندوپلاسمی زبر (  RER یا Rough endoplasmic reticulum ).

 

شبکه آندوپلاسمی زبر شبکه ای از کیسه ای متصل به هم می باشد که بر روی آنها ریبوزوم وجود دارد و دو کار انجام می دهد غشاء سازی و پروتئین سازی.همانطور که دربالا مشاهده می کنید این شبکه به غشاء خارجی هسته متصل است.

در  عکس بالا هسته را در کنار شبکه آندوپلاسمی زبر مشاهده می کنید. به گستردگی و پیچیدگی آن دقت کنید.

دو گروه ریبوزوم در سلول وجود دارد یک گروه بر روی شبکه آندوپلاسمی زبر می چسبند و یک گروه در سیتوپلاسم یا بهتر بگوییم در سیتوزول به شکل آزاد هستند این دو گروه به زیبایی در عکس بالا نشان داده شده است.

 

شبکه آندوپلاسمی صاف بدون ریبوزوم است و به صورت شبکه ای از قسمت لوله مانند به هم متصل می باشد که یک کار مهم آن ها ساختن لیپیدهای مانند فسفولیپیدها، استروئیدها و اسیدهای چرب است.  در بعضی قسمت های بدن آشبکه آندوپلاسمی صاف کارهای خاص آنجام می دهد مثلا در کبد تنظیم قند خون آزاد شده به خون و سم زدایی را انجام می دهد و در بافت ماهیچه ای کلسیم ذخیره می کند.

به دلیل لوله شکل بودن شبکه آندوپلاسمی صاف در برش عرضی به شکل قسمت های دایره مانندی دیده می شود مثل عکس بالا و عکس پایین.


اکنون به این سئوال جواب دهید چه تفاوت های بین شبکه آندوپلاسمی زبر و صاف وجود دارد؟