نمونه امتحان دی ماه زیست و آزمایشگاه 1

با  کلیک بر روی عنوان های زیر نمونه سئوالات دی ماه زیست و آزمایشگاه 1(دوم) را دانلود کنید:

 

امتحان دی ماه 93 زیست و آزمایشگاه 1- دبیرستان مطهری

 

امتحان دی ماه 92 زیست و آزمایشگاه 1- دبیرستان مطهری

 

امتحان دی ماه 91 زیست و آزمایشگاه 1- دبیرستان خوارزمی

 

سئوالات امتحان زیست و آزمایشگاه 1- دی ماه  91

 

1- جاهاي خالي را با كلمات مناسب پركنيد:

الف) زنجیره کربنی مولکول های آلی را ................................ می نامند.

ب)عكس ميكروسكوپي از نمونه را ..............................مي نامند.

ج) دیواره سلولی گیاهان در بعضی نقاط نازکتر است که به آن...............................می گویند.

د) ماده قليايي شيره پانكراس .....................................نام دارد .

و) به مجموع واکنش های که درون سلول انجام می شود.............................می گویند.

2- در سئوالات زير فقط گزينه صحيح را انتخاب كنيد:

●  كدام موجود يك كلني تاژكدار   است:

○ولوكس                   ○تريكو دينا                   ○اسپيروژير                 ○ پارامسي

●    بافت پوششي درون روده  ازنوع .................................. است.

○ سنگفرشي ساده                                                   ○مكعبي تك لايه   

○استوانه اي تك لايه                                             ○سنگفرشي چند لايه

● كدام جاندار دستگاه فقط گوارش درون سلولی دارد :

○هيدر                                                   ○اسفنج

○انسان                                                  ○ملخ

3- صحيح و غلط بودن جملات زيررا مشخص كنيد:

◄ غشاء پایه بافت پوششی سلول ندارد.                                                          ص□          غ  □

◄ ماده زمينه اي استخوان از كلسيم و رشته هاي الاستیک ساخته شده است .    ص□          غ  □

4- درباره روپوست به سئوالات زیر پاسخ دهید:

الف- دو مورد از سلول های تمایز یافته اپیدرم ساقه را نام ببرید.

 

ب- دو مورد  از کار های کوتیکول را بنویسید

5- کلرانشیم را تعریف کنید ومثال بزنید.

6- واحد يا واحدهاي سازنده هريك از مواد زير را مشخص كنيد:

الف)هموگلوبین:                                                

ب) تري‌گليسريد:

ج) گلیکوژن:

7- نقش هر يك از مواد زير را در دستگاه گوارش  بنويسيد:

الف) ليزوزيم بزاق:  

ب) پپسين معده:

ج)  رنين معده:

8- یک كار برای هر يك از قسمتهاي زير در سلول بنويسيد:

الف) واكوئل ضرباندار در پارامسي:

ب ) شبکه آندوپلاسمی صاف در ماهیچه ها:

ج)هستک :

9- چرا روغنهاي گياهي در دماي معمولي اتاق مايع هستند؟(توضيح كامل دهيد)

10- چرا ويتامين ها و مواد معدني سرعت فعاليت آنزيم ها را افزايش مي دهند ؟

11- درباره آنزیم سلولاز به سئوالات زير پاسخ دهيد:

الف) كاربرد  آن در صنعت  چيست؟

ب) جنس آن را بنويسيد.

12- بافت ماهيچه اي مخطط را با ماهيچه صاف  مقايسه كنيد. (دو مورد)

13- چرا سلولهاي از حد معين بزرگتر نمي‌شوند؟

14- كيسه گوارشي را با لوله گوارشي مقايسه كنيد. (دو مورد)

15- مقايسه كنيد:

الف-انتشار تسهيل شده را با انتقال  فعال (دو مورد):

 

ب- سلول گياهي با سلول جانوري(دو  مورد):

 

ج- دیواره سلول گیاهی با دیواره باکتری:

16- دو واکنش هیدرولیز و سنتز آبدهی را مقایسه کنید.(دو مورد تفاوت بنویسید)

17- اگر عدسي شيء يك ميكروسكوپ روي 40 و عدسي چشمي 10باشد تصوير نمونه‌اي با 30 ميكرومتر طول چند ميلي متر خواهد بود؟(محاسبات انجام شود)

18- با توجه به شكل به سوالات زير پاسخ دهيد:

الف) سطح محلول آب و گلوكز در لوله A  با گذشت زمان چگونه تغيير مي‌كند؟

 

ب) علت تغييرسطح در لوله A  را توضيح دهيد؟

19- در چهار لوله آزمايش ليپيد ريخته‌ايم و سپس موادي كه زير لوله نوشته شده به آنها اضافه كرديم:

الف- گوارش كامل ليپيد در كدام لوله انجام مي‌شود؟چرا؟

 

ب- در كدام لوله هاگوارش اصلا صورت نمي گيرد؟چرا؟

20- در شكل هاي زير قسمتهاي خواسته شده را نامگذاري كنيد:

شكل باكتري                         الف-                                      ب-

برش عرضی ریشه                  ج-                                         د-     

شکل میتو کندری                  و-                                         ی-

 

 

 

  

 

 

نمونه امتحانات دی ماه علوم زیستی

برای دریافت امتحان علوم زیستی دیماه بر روی قسمت های زیر کلیک کنید:

دی ماه 91 دبیرستان دکتر حسابی

دی ماه 91 دبیرستان ابوذر

دی ماه 89 مطهری

               نمونه سئوال دی ماه 91 علوم زیستی- دبیرستان دکتر حسابی

- تعریف کنید:(1)

الف- فرضیه:

ب- علوم زیستی پایه:

2- صحیح وغلط بودن جملات زیر رامشخص کنید:(5/)

◄  راشیتیسم هم در اثر کمبود کلسیم و هم در اثر کمبود ویتامینA ایجاد می شود.                صحیح   ○         غلط  ○

◄ گروه خونی  AB هم با ضد مادهA و هم با ضد ماده B رسوب ایجاد می کند.                              صحیح   ○         غلط  ○

3- کدام یک از جانداران زیر تولید کننده هستند ؟چرا؟(1)

قارچ  □                   درخت کاج   □                مرغ تخم گذار □         زنبور عسل   □                جلبک□

4- آزمایش کنترل شده را تعریف کرده ومثالی برای آن بزنید.(1/5)

 

5- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید:(2)

●..................... در کلروپلاست انرژی نور خورشید را جذب کرده و فتوسنتز شروع می شود.

● محصولات فتوسنتز هیدرات کربن و ............................است.

● ضد ماده در  ............................خون قرار دارد.

●از جمله عوامل موثر بر فتوسنتز دما، غلظت CO₂ و .......................... می باشند.

6- واحد یا واحدهای سازنده مواد زیر را مشخص کنید:(1/5)

الف –سلولز:

ب - تری گلیسرید:

7- وظيفه  هریک از مواد زیر در بدن ما چیست:(1)

الف - گلوکز :

 ب –هموگلوبین:

8- یک کار برای هر یک از قسمت های زیر در برگ بنویسید:(1)

الف- رگبرگ:                                                 ب- روزنه ها:              

9- براي هر یک از مواد  زیر يك منبع غذايي بنويسيد:(1/5)

الف- کلسیم:             

  ب- ید:              

   ج- نیاسین:

10- دلیل علمی بیاورید که هر یک از غذاهای زیر برای بدن ما مفید است:(برای هر مورد یک دلیل کافی است)(1/5)

الف- ماهی:

ب- تخم مرغ:

ج- پرتقال:

11- هر یک از بیماری های زیر بر اثر کمبود کدام ویتامین و یا ماده معدنی ایجاد می شود:(1/5)

الف- آنمی:      

 ب- بری بری:                    

  ج- شب کوری:            

12-  گروه خونی B دارای چه ماده روی گلبول قرمز و چه ضد ماده ای است؟(1)

13- سلول جنسی ماده را با سلول جنسی نر مقایسه کنید.( یک تفاوت و یک شباهت)(1)

14- دو تفاوت برای تقسیم میتوز و میوز بنویسید.(1)

15- شاخص توده بدنی برای فردی با دو متر قد و 120 کیلوگرم وزن را حساب کرده و  وضعیت او را مشخص کنید.(فرمول را بنویسید)(1)

16- با توجه به نمودار روبرو به سئوالات زیر پاسخ دهید:(1)

الف- در دمای 25 درجه شدت فتوسنتز چقدر است؟(جواب را روی نموداربکشید)                             

ب- نمودار را تفسیر کنید؟

 

 

 

17- در شکل برگ قسمتهای خواسته شده را نامگذاری کنید:(1)

الف-           

 ب-

نمونه امتحانات دی ماه زیست وآزمایشگاه 2- سوم تجربی

برای دانلود PDF امتحانات بر روی آن کلیک کنید:

زیست وآزمایشگاه 2 دی ماه 90- خوارزمی
زیست و آزمایشگاه 2 دی ماه 89- خوارزمی

در غیر اینصورت سئوالات در درقسمت زیر مشاهده فرمایید:

نمونه امتحان سوم دی ماه 89 خوارزمی

1- در سئوالات چهارگزینه ای زیر فقط گزینه صحیح را انتخاب کنید:(1/25)
◄كدام پروتئين در دفاع عليه ويروس ها نقش دارد:
الف- هيستامين   ب- اينترفرون    ج- پرفورين   د- پروتئين هاي مكمل
◄كدام جاندار طناب عصبي شكمي دارد:
الف- انسان      ب- هيدر         ج- قورباغه        د- ملخ
◄يك قطعه DNA با 20 نوكلئوتيد چند پيوند فسفو دي استر دارد:
الف-  20    ب- 19       ج- 18    د- 21
◄جنسيت كدام جاندار با بقيه متفاوت است:
الف- انسانxyy   ب- ملخ xo      ج- پرندهzw    د- پروانه zz
◄كدام نوع جهش كروموزومي خطرناكترين نوع جهش است:
الف- جابجايي   ب- حذف      ج- مضاعف شدن      د- واژگوني  
2-تعريف كنيد(1/5):
الف-نوكلئاز :
ب-هليكاز:
ج- ترانسفورماسيون:
3- هر كدام از هورمون هاي زير را به كارش متصل كنيد:(1/5)

  

نور اپي نفرين		افزايش سديم خون
كورتيزول		رشد در دوره نوزادي
انسولين		انقباض رحم در زايمان
پاراتورمون		افزايش كلسيم خون
تيروكسين		ايجاد آماده باش آني
اكسي توسين		افزايش توليد گليكوژن
		سركوب سيستم ايمني

 
4- با استفاده از كلمات مناسب جملات زير را كامل كنيد:(1)
الف- ماكروفاژها ميكروبهاي مهاجم را در ............... فاگوسيتوز مي كنند.
ب- به دليل وجود ..............................دستگاه ايمني سلولهاي سرطاني را شناسايي به آنها حمله مي كند.
 ج-افزايش فعاليت ضربان قلب بوسيله اعصاب خودمختار.................انجام مي شود.
د-  نيكوتين به گيرندههاي..................در مغز متصل مي شود.
5- درباره ليزوزيم به سئوالات زير پاسخ دهيد:(1/25)
الف- كار ان چيست؟
ب- در كدام بافتها يافت مي شود؟(3مورد)
6- بيماري خودايمني را توضيح دهيد.(1)
7- يك كار براي  هريك از قسمتهاي زير در دستگاه عصبي را بنويسيد:(1/25)
الف- تالاموس
 ب- جسم پينه اي
ج-  پرده مننژ
د- مخچه
ي-  هيپوتالاموس
8- هر يك از گيرندههاي زير توسط چه عاملي تحريك مي شوند:(1)
الف- گيرندهاي جوانه چشايي  
ب- گيرندههاي مجاري نيمدايره       
ج- گيرندههاي درد          
د- گيرندههاي كششي ماهيچه هاي اسكلتي
9- هريك از كارهاي زير در چه مرحله اي از چرخه سلولي صورت مي گيرد:(1)
الف- تقسيم سيتوپلاسم   
ب- آنزيم هليكاز در اين مرحله فعال مي شود.
ج- سانتريول در اين مرحله تقسيم مي شود.
د- سلول در اين مرحله رشد كرده وبزرگ مي شود.
10- هريك از اتفاقات زير دركدام مرحله ميتوز انجام مي شود:(1)
الف- كروموزوم ها به حداكثر فشردگي مي رسند.
ب- كروماتيد ها به دو سمت سلول كشيده مي شوند.
ج- كروموزوم ها به كروماتين تبديل مي شود.
د-  با دور شدن سانتريول ها از يكديگر دوك شكل مي گيرد.
11- نقش سلول هاي Bخاطره  وTخاطره راتوضيح دهيد. (5/)
12- روشي كه گربه ماهي در تشخيص شكار به كار مي برد چه تفاوتي با روش مار ماهي دارد؟(5/)
13- قطبيت رشته پلي نوكلئوتيدي را توضيح دهيد؟(5/)
14- غدد درون ريز را با غدد برون ريز مقايسه كنيد؟(5/)
15- چرا همانند سازي DNA در سلولهاي يوكاريوتي داراي نقاط شروع متعدد است؟(5/)
16- نقش كانالهاي دريچه دار سديمي و پتاسيمي را در هنگام ايجاد پتاسيل عمل همراه با رسم منحني تغيير پتانسيل عمل به طور كامل توضيح دهيد.(1/5)
17- هورمونهاي استروئيدي وآمينواسيدي را مقايسه كنيد.(5/)
18- تفاوت نوكلوتيد DNA را با RNAبنويسيد.(دو مورد)(5/)
19- ديابت نوع اول را با نوع دوم مقايسه كنيد.(حداقل دو تفاوت بنويسيد)(1)

20- با توجه به شكل زير كه مربوط به تقسيم ميتوز است نوع سلول را با دليل مشخص كنيد.(1) 

21- يك قطعه  DNA   هفتصد نوكلئوتيد دارد كه 200 عدد ان A دار است تعداد نوكلئوتيدهاي Cدار را حساب كنيد.(با محاسبات )
22- در شكلهاي داده شده قسمتهاي خواسته شده را نامگذاري كنيد: 

الف-                     ب-                         ج-                               د-

نمونه امتحان دی ماه زیست چهارم تجربی

برای دانلود این امتحان به صورت PDF بر روی قسمت زیر  کلیک کنید:

امتحان دی ماه زیست چهارم دبیرستان رسالت

سئوالات به همراه بارم

1- در سئوالات زیر فقط گزینه صحیح را علامت بزنید:(1)

* افزایش درصد روغن ، در آزمایش روی گیاه ذرت نتیجه.................................................است:

○جهش و انتخاب طبیعی    ○جهش و انتخاب مصنوعی      

○نوترکیبی و انتخاب مصنوعی       ○ نوترکیبی و انتخاب طبیعی

* کدام مورد در نظریه داروین و لامارک متفاوت است:

○ وراثت صفات اکتسابی            ○  اهمیت شرایط محیطی در تغییر گونه ها

○ تدریجی بودن تحول گونه ها       ○  سطح تحول

* کدام منطقه برای تشکیل سنگواره مناسب است:

○بیابان      ○علفزار         ○زمین های کم ارتفاع مرطوب          ○کوهستان   

* حفره گلویی در کدام حفظ می شود:

○ماهی بالغ        ○قورباغه بالغ         ○مارمولک بالغ         ○لاک پشت بالغ     

2-  در جاهای خالی کلمات مناسب بنویسید:(25/1)

● مبنای اولیه تعریف گونه در نظر کارل لینه ...............................................است.

● ماده ها فقط به الگوی تابش نور حشره شب تاب نر هم گونه پاسخ می دهند، مثالی از جدایی..................................است.

● مطلب کلیدی درباره تغییر گونه ها این است که محیط در تعیین جهت و .............................تغییرات نقش مهمی دارد.

●  جدایی گونه وزغ کوچک و وزغ  بزرگ درخت بلوط از نوع جدایی ................................ است.

● پیدایش گل مغربی تتراپلوئید نمونه ای از گونه زایی ............................................ است.

 3- صحیح و غلط بودن جملات زیر مشخص کنید:(5/)

◄ اگر کپک نورسپورا فقط با اضافه کردن آرژینین و سیترولین رشد کند، ژن 2 جهش پیدا کرده است. 

صحیح ○    غلط○

◄ در اشریشیاکلای رونویسی  rRNA بوسیله RNAپلی مراز׀׀׀ صورت می گیرد.                 

      صحیح ○    غلط○

   4- تعریف کنید:(5/1)

الف- انتخاب متوازن کننده:

ب- شارش ژن:

ج- اندام وستیجیال:

5- هر یک از جانداران زیر را مشخص کنید: (1)

الف- اولین تولید کنندگان                   ب- موفق ترین بی مهرگان:

ج- اولین مهره داران:                       د- اولین جانداران خشکی زی:

6- دربارهtRNA  به سئوالات زیر پاسخ دهید:(1)

الف- کار آن چیست؟

ب- چه قسمتی از tRNA  مکمل کدون  mRNA است؟

ج- ساختار سه بعدی tRNA چه نام دارد؟

د- واحد سازنده  tRNA دقیقا چه نام دارد؟

7- به هریک از سئوالات زیر پاسخ کوتاه دهید:(1)

الف- یک دارو نام ببرید که به روش مهندسی ژنتیک تهیه شده باشد.

ب- برای جدا سازی ژن خارجی از پلازمید از چه روشی استفاده می شود؟

ج- به کل محتوای DNA  یک جاندار چه می گویند؟

د- توالی خاصی از DNA که آنزیم محدود کننده آن را شناسایی می کند را چه می نامند؟

8- از هر یک چه استفاده ای می شود:(1)

الف: جانور تراژن:

ب-پلازمید Ti:

9- دو مورد از شواهد حمایت کننده از نظریه درون همزیستی رانام ببرید و توضیح دهید.(1)

10- مرحله پایان ترجمه را توضیح دهید.(1)

11- علت افزایش شدید تعداد پروانه های شب پرواز فلفلی تیره رنگ در مناطق صنعتی را به طور کامل توضیح دهید.(1)

12- چگونگی تهیه DNA  نوترکیب در مهندسی ژنتیک را به طور کامل توضیح دهید.(1)

13- چگونگی غربال باکتری ها در مهندسی ژنتیک را توضیح دهید.(5/)

14- رونویسی  RNA را با همانندسازی DNA مقایسه کنید.(یک تفاوت ویک شباهت بنویسید)(1)

15- اپران لاکتوز چگونه روشن می شود؟(5/) 

16- RNA پلی مراز یوکاریوتی چگونه راه انداز را شناسایی می کند؟(5/)

17- دو مورد از تفاوت های الگوی حباب با الگوی سوپ بنیادین را بنویسید.(1)

18- بر پایه نظریه ترکیبی انتخاب طبیعی ، گوناگونی ژنی پس از ظاهر شدن در فنوتیپ افراد منجر به چه مواردی می شود؟(1)

19- درصد ژنوتیپ جمعیتی در حال تعادل، چنین استaa) 36%+Aa 48%+ AA 16%)، پس از دو بار خود لقاحی چند درصد جمعیت خالص هستند؟(75/)

20- در فردی با ژنوتیپ اگر کراسینگ اور اتفاق بیفتد:

الف- گامت های نوترکیب را بنویسید.

ب- اگر احتمال وقوع گراسینگ اور 4% باشد احتمال ایجاد گامت های نوترکیب چند درصد است؟(محاسبات نوشته شود)(1)

21- اگر در یک جمعیت 1000نفری، افراد  دارای فنوتیپ غالب 64% باشد، تعداد مردان  ناخالص را حساب کنید .(با فرض مساوی بودن تعداد زنان و مردان ناخالص)(1)

22- با توجه به شکل زیر به سئوالات پاسخ دهید:(5/)

الف-کدام نوع انتخاب طبیعی را نشان می دهد؟

ب- مثالی برای این نوع انتخاب طبیعی بزنید.

مقایسه گیاهان تک لپه و دولپه

نهاندانگان گروه بزرگی از گیاهان هستند. این گروه به دو گروه کوچکتر تقیسم می شوند، تک لپه ها و دولپه ها.

لپه ها برگ های تغییر شکل یافته ای هستند که بخشی از رویان گیاه را تشکیل می دهند و وظیفه ذخیره و انتقال مواد غذایی به رویان بر عهده دارند.

گیاهان دو لپه (به انگلیسی: Dicotyledon) گیاهانی گلداری هستند که دانه شان ار ۲ لپه تشکیل شده است. در حدود ۱۹۹،۳۵۰ گیاه در این دسته وجود دارد. برخی از ویژگی‌ها در گیاهان ۲ لپه‌ای شامل این موارد هستند: گیاهک یا جنین دانه دو لپه دارد، ساقه هوائی آنها اغلب منشعب است، دستجات آوندی در ساقه و روی یک دایره قرار دارند، اغلب آنها دارای ریشه راست هستند،یعنی یک ریشه اصلی دارند که ریشه های فرعی از آن منشعب می شود. رگبرگ‌ها منشعب و غیرموازی وبه شکلهای گوناگون است، تعداد قطعات گل ۲ یا ۵ یا مضربی ازاین اعداد است مثل نخود، لوبیا و عدس

از اختصاصات کلی گیاهان تک لپه‌ها( monocotyledon) آن است که دارای لپه منفردی هستند.  گیاهان تک لپه‌ای عموماً علفی هستند ساقه هوایی آنها معمولاً بدون انشعاب و برگی است. برگهای تک لپه ای‌ها دمبرگ ندارند و غالباً به وسیله نیامی طویل ساقه را احاطه می‌کنند اشکال کلی برگها تقریباً دراز و کشیده بوده، دارای رگبرگهای موازی و مویرگهای بسیار ظریف ارتباط دهنده آنها هستند قطعات گل در تک لپه ها سه یا مضربی از سه است.دارای ریشه افشان هستند یعنی ریشه هایی که همگی از یک نقطه منشعب شده اند و تقریبا تمام آن ها یک اندازه اند.مثل گندم،برنج، ذرت، خرما

 

مقایسه دانه تک لپه و دو لپه و مشخص کردن جایگاه لپه

تصویر مقایسه ای از دو لپه ها راست و تک لپه ها چپ

 

 

مقایسه برش عرضی ریشه و ساقه گیاهان دولپه و تک لپه

در این جا به سه سئوال پاسخ می گوییم:

● برش عرض ریشه را با ساقه مقایسه کنید.

1- در ساقه حجم پوست از استوانه ي مرکزی کمتر در حالی که در ریشه معمولا" حجم پوست از استوانه مرکزی بیشتر است؛یا به عبارتی در ریشه استوانه ي مرکزی مشخص تر است .2- درساقه آوندها  مقابل هم و به نحوي قرار گرفته اند كه آوندهای چوبی به سمت مركز  و آوند های آبکش به سمت روپوست قرار گرفته اند ؛ در صورتی که در ریشه آوند ها یك در میان قرار گرفته اند.3- آندودرم در ریشه وجود دارد در ساقه وجود ندارد.

 

 

●ساقه گیاهان تک لپه ودو لپه را مقایسه کنید.

1- تعداد دسته های آوندی در ساقه ي گياهان تک لپه ای فراوان تر است و روی دوایر تقريبا" هم مرکز قرار دارند، درصورتی كه اين دسته ها در گياهان  دو لپه ای کم تر و روی یک دایره قرار گرفته اند . 2- در ساقه ي گياهان دولپه ای پوست مشخص تر، ولی در ساقه ي گياهان تک لپه ای پوست نازک و گاهی مرز آن با استوانه ي مرکزی نامشخص است .

 

 

 

 

 

برش عرضی ساقه در تک لپه

برش عرضی ساقه تک لپه با بزرگنمایی بیشتر

برش عرضی ساقه دو لپه

 

● ریشه گیاهان تک لپه و دو لپه را مقایسه کنید.

 

1- در ریشه ي گياهان تک لپه ای استوانه ي مرکزی بزرگ تر و حجم پوست کم تر است ، در صورتی که در ريشه ي گياهان دولپه ای استوانه ي مرکزی کوچک تر و حجم پوست بیش تر است .  2- در گياهان تک لپه ای  وسط ریشه معمولا" بافت پارانشیم مغزی وجود دارد ، كه در بیش تر گياهان دولپه ای دیده نمی شود .3- در گياهان دولپه ای ها معمولا" تعداد دسته ها کم تر ازتک لپه ای هاست .4- در گياهان  دولپه ای  دسته های آوندی در کنار هم قرار گرفته اند و شکل ضربدر را می سازند ، ولی درگياهان  تک لپه ای  دسته های آوندی ازهم فاصله دارند و بین آن ها بافت پارانشیم مغزی ادامه مي يابد و اشعه ي مغزی را می سازد .

5- حلقه ی کاسپاری در سلول های آندودرم گياهان تک لپه ای در برش عرضي نعلی شکل به نظر ميرسد ، ولی در گياهان دولپه ای اين حلقه به صورت یک خط در طول یک سلول یا نقطه دربین سلول های مجاور دیده می شود .

6- در لایه ی آندودرم بعضی گياهان تک لپه ای  سلول های معبر وجود دارند اين سلول ها در گياهان دولپه ای کم تر دیده می شوند .

 

 

برش عرضی ریشه تک لپه

 

برش عرضی ریشه دو لپه ای به دسته های آوندی ضربدری دقت کنید

در صورتی که فایل PDF  این مطلب را می خواهید بر روی کلمه دانلود زیر کلیک کنید:

دانلود

 

 

 

 

 

لمور(lemur)

نخستی ها یا پریمات ها گروهی از پستانداران شامل آدمیان، میمون ها و لمور ها هستند. با توجه به ناشناخته بودن لمورها در این نوشته سعی شده آن ها را به دانش آموزان معرفی کنیم:

لمورها ( Lemur) گروه ویژه ای از نخستی ها (پریمات ها) هستند که تنها در ماداگاسکار و جزایر کومورو یافت می شوند. 50 گونه لمور وجود دارد که 17 گونه از آن در لیست گونه های در معرض خطر قرار گرفته است.لمورها حیواناتی اجتماعی هستند. آنها دست و پایی دراز، پنجه ها و انگشتانی انعطاف پذیر و پوزه ای بلند دارند.لمور یک نوع نخستی است یعنی از وابستگان انسان و میمون های بی دم می باشد ولی این را هرگز از ظاهر آنها نمی توانید متوجه شوید.

 

 لمورهای دم حلقه ای

لمور موشی

ویژگی های وستیجیال در انسان

ویژگی های وستیجیال در انسان شامل اندام های وستیجیال مانند عضلات حرکت دهنده گوش، آپاندیس، دندان عقل،استخوان دنبالچه، پلک سوم و موهای سطح بدن می باشد. بعضی حواس مانند بویایی در انسان که تحلیل رفته و ویژگی های مولکولی وستیجیال مانند بخش های از DNA.

عکس از چشم مرکب

 

 

 

 

 

 

برش عرضی چشم مرکب در حشرات

لامپری

لامپری(lamprey)  یک نوع ماهی بدون آرواره است.این ماهی از قدیمی ترین ماهی و مهره دار است. دارای دهانی قیف مانند است که دارای دندان های فراوانی در آن است که به سطح بدن ماهی ها چسبیده و خون بدن آن ها را می مکد.نام این ماهی در کتاب سال چهارم در درخت تبار زایشی آورده شده است.

لامپری  متصل به بدن ماهی
 

لامپری از نمای جانبی


 تصویر سر لامپری را نشان می دهد.


دهان قیف مانند و دندان های لامپری

 
نمای نزدیک تر از دهان لامپری

 

 

بلندترین حشره دنیا

بلندترین حشره دنیا با نام علمی Phobaeticus Chani دارای طول 55.88 سانی متر می باشد. این جاندار ظاهری شبیه یک شاخه دارد و می توان نام شاخه متحرک را برای آن گذاشت.

اسمز

اسمز (osmosis )انتشار آب از داخل یک پرده نیمه تراوا را می گویند.پرده نیمه تراوا یا دارای تراوایی نسبی یا دارای نفوذپذیری انتخابی پرده یا غشایی است که به بعضی مواد نفوذپذیری دارد و به بعضی ندارد. در مورد اسمز پرده نیمه تراوا نسبت به آب نفوذپذیری دارد ولی نسبت به سایر مواد نفوذپذیری ندارد و آن ها از آن رد نمی شوند. اساس اسمز این است که آب از جایی که بیشتر است به جایی که کمتر است می رود.یک بار دیگر جمله قبلی را بخوانید. میزان آب یک محلول را پتانسیل آب هم می گویند.

 در شکل زیر میزان آب یا پتانسیل آب در ظرف بیشتر است پس آب از ظرف به درون قیف می رود و سطح اولیه آب در لوله قیف بالا می رود و سطح آب ظرف پایین می آید.

 

فشار اسمزی:

تمایل یک محلول به جذب آب را می گویند. در شکل بالا تمایل محلول آب قند به جذب آب بیشتر است پس فشار اسمزی آن بیشتر از آب قند است.

یک مثال: با توجه به شکل زیر به سئوالات پاسخ دهید: 

الف- تغییر سطح آب در لوله های A و B چگونه خواهد بود؟ چرا؟

ب- فشار اسمزی کدم محلول بیشتر است؟ چرا؟

پاسخ سئوال الف- سطح آب در لوله A بالا رفته و در لوله B پایین می آید. علت این است که میزان آب(پتانسیل آب) در لوله  B بیشتر است و طبق پدیده اسمز به لوله A می رود.
پاسخ سئوال ب- فشار اسمزی آب قند 6 درصد بیشتر است چون آب را جذب کرده است.


انیمیشن اسمز را ببیند و سئوالات بالا را برای خودتان طرح کرده و پاسخ دهید.

اما چرا در اسمز آب از جایی که بیشتر است به جایی که کمتر است می رود؟
علت این است که مولکول های کوچک آب به راحتی از منافذ غشاء با تراوائی نسبی می گذرد اما ذرات بزرگتر محلول نمی توانند از غشاء رد شوند.

 

در این تصویر نشان داده شده که مولکول های کوچک آب از غشاء می گذرند اما مولکول های بزرگ گلوکز از منافذ غشاء رد نمی شوند.

اسمز در دنیای جانداران:
در مورد سلول های جانوری اگر در محیط رقیق تر از سیتوپلاسم قرار بگیرند آب جذب می کنند باد می کنند و در نهایت می ترکند. اگر سلول در محیط هم غلظت سیتوپلاسم قرار بگیرد سر جمع آبی وارد سلول نخواهد شد و اگر سلول در محیط غلیظ تر قرار بگیرد آب از دست می دهد و چروکیده خواهد شد.مثال خوب در این زمینه گلبول های قرمز هستند. در عکس A گلبول قرمز در محیط هم غلظت یا ایزوتونیک قرار گرفته و سر جمع آب ورودی و خروجی صفر است. در عکس B گلبول قرمز در محیط رقیق تر یا هیپوتونیک قرار گرفته و آب جذب کرده، متورم شده است. در عکس C  گلبول قرمز در محیط غلیظ تر یا هیپرتونیک قرار گرفته آب از دست داده و چروکیده شده است.

اما در مورد گیاهان قضیه متفاوت است. به دلیل وجود دیواره سلولی وقتی سلول گیاهی آب جذب می کند غشاء سلولی به دیواره سلولی فشار می آورد ولی به دلیل وجود مقاوت دیواره سلولی نمی ترکد. این فشار به سلول در سایر سلول های بافت گیاهی هم وجود دارد و باعث استوار ماندن اندام های علفی گیاه مثل ساقه های علفی و برگ می شود. به این حالت تورژسانس می گویند.تورژسانس حالت معمول سلول گیاهی است.
اما اگر گیاه در شرایط بی آبی قرار گیرد غشاء پلاسمایی از دیواره سلولی جدا شده و سیتوپلاسم آب از دست می دهد درنتیجه فشار سلول های بافت گیاهی هم برداشته شده و اندام حالت پلاسیده پیدا می کند که به این حالت پلاسمولیز می گویند. پلاسمولیز برای گیاهان خطرناک است و می تواند با قطع پلاسمودسم های بین سلول های گیاهی باعث مرگ بافت گیاهی شود.

سلول های گیاهی در حال تورژسانس


سلول های گیاهی در حالت پلاسمولیز که غشاء و سیتوپلاسم از دیواره سلولی جدا شده اند.

 در عکس و تصاویر بالا حالت سلول گیاهی و همزمان حالت اندام گیاهی نشان داده شده است.اولی سمت چپ تورژسانس با گیاهی کاملا استوار و شاداب، وسطی مربوط به گیاهی با پلاسمولیز خفیف و سمت راست مربوط به پلاسمولیز شدید و گیاه پلاسیده می باشد. در این شکل ها به وضعیت واکوئل ها به عنوان منبع ذخیره آب در سلول گیاهی و پلاسمودسم ها به عنوان راه ارتباطی سلول با سلول های مجاور دقت کنید.

باز بسته شدن روزنه های گیاهی هم نتیجه ورود خروج آب به سلول های نگهبان روزنه طبق پدیده اسمز می باشد.
پارامسی آب شیرین هم به علت ورود زیاد آب طبق پدیده اسمز با مشکل روبرو می شود. این آغازی برای رفع این مشکل ونترکیدن از واکوئل ضربان دار استفاده می کند وآب اضافی را به وسیله این انداک جالب خارج می کند.

جهت مشاهده انیمیشن های بیشتر اسمز بر روی نوشته ای زیر کلیک کنید:
انیمیشن اسمز 1 
انیمیشن اسمز
پلاسمولیز

 

درخت تبار زایشی

درخت تبار زایشی تغییرات یک ژن را در طول زمان بررسی می کند. شاخه اصلی نمایشگر گذشت زمان است و شاخه های فرعی نشان دهنده تفاوت در مولکول ها در مقایسه با جاندار مبنا است. در نمودار کتاب مبنای در نظر گرفته شده گوریل است که صفر در نظر گرفته شده است هر چه تفاوت نوکلئوتید های ژن هموگلوبین برای یک جاندار نسبت به نوکلئوتید های گوریل بیشتر باشد طول شاخه اش بیشتر است. پس تفاوت ژن هموگلوبین در لامپری نسبت به گوریل از همه بیشتر است.نیای مشترک همه گونه ها را در پایین ترین قسمت در نظر می گیرند اولین جاندار مشتق شده از این نیای مشترک لامپری است.

 

 

سئوالات فصل 3 زیست وآزمایشگاه 1- سازمان بندی سلول ها

سئوالات فصل سوم  سازمان بندي سلول ها

در صورتی که فایل PDF این فصل را می خواهید بروی قسمت زیر کلیک کنید:

 PDF فصل سوم

1- كلني را تعريف كنيد و مثال بزنيد. جانداراني هستند كه از مجموعه سلول هاي  كم وبيش همانند و متصل به هم ساخته شده اند اما هر سلول به شكل مستقل زندگي مي كند  مثل جلبك هاي ولوكس و اسپيروژير

2- ويژگي هاي ولوكس را بنويسيد. ساكن آب شيرين، داراي بدني به شكل يك كره توخالي است كه ديواره كره از يك لايه سلول ساخته شده است سلول ها داراي دو مژك به سمت خارج و كلروفيل دارند. حركت جاندار در آب به شكل چرخش است.

3- روش توليد مثل در ولوكس را توضيح دهيد. سلول هاي درشتي كه در كولني وجود دارند تقسيم مي شوند و كره نوزاد جديدي به وجود مي آورند . كره نوزاد به هضم كردن ديواره كره مادر خارج مي شود و زندگي مستقلي پيدا مي كند.

4- اختصاصي شدن سلول ها در جانداران پرسلولي يعني چه؟ يعني هر دسته از سلول ها كار خاصي را انجام مي دهد.

5- تمايز را تعريف كنيد.

 فرايندي است كه طي آن سلول هاي جاندار براي انجام وظيفه خاص شكل و ساختار خاص پيدا كرده اند.

6- چهار نوع بافت اصلي در مهره داران را بنويسيد. پوششي،پيوندي، ماهيچه اي و عصبي

7- بافت پوششي را توضيح دهيد. اين بافت روي سطح بدن و درون حفرات بدن را مي پوشاند. بين سلول هاي آن فضاي بين سلولي اندك است.در زير آن بخشي به نام غشاء پايه وجود دارد.

8- غشاء پايه را تعريف كنيد وجنس آن را بنويسيد. بخشي در زير بافت پوششي است كه اين بافت را به بافت هاي زيرين متصل نگه مي دارد و شبكه اي از پروتئين هاي رشته اي و پلي ساكاريد هاي چسبناك است.

9- انواع بافت پوششي را تقسيم بندي كنيد. 1- بافت پوششي يك لايه اي يا ساده 2-  بافت پوششي چند لايه يا مركب

10- سلول هاي پوششي به چه شكل هاي ديده مي شوند؟ سنگفرشي ، استوانه اي، مكعبي.

11-نوع بافت پوششي را در هريك مشخص كنيد:

الف: درون مري

ب- ديواره اتاقك هاي هوايي يا خانه هاي ششي در شش                                      ج- لوله هاي نفرون          

 د- سطح دروني معده                                       

 و- پوست                     

  ن- سطح دروني رگ هاي خوني      

12- فايده بافت سنگفرشي چند لايه چيست؟ اين بافت در قسمت هاي كه دائما در معرض تماس هستند قرار مي گيرد تا جاي سلول هاي كند شده را سلول هاي جديد حاصل از تقسيم بگيرند.

13- بافت پوششي سنگفرشي تك لايه در چه جاهاي ديده مي شود ؟ چون نازك است در محل هاي كه تبادل مواد صورت مي گيرد وجود دارد مثل خانه ششي و مويرگ ها.

14- غشاء موكوزي را تعريف كنيد. سلول هاي پوششي داخل لوله گوا رش ولوله تنفسي كه ماده نرم، لزج وچسبناكي به نام موكوز ترشح مي كنند غشاء موكوزي ناميده مي شوند.

15- كار موكوز در دستگاه تنفس چيست؟

16- ويژگي هاي بافت پيوندي را بنويسيد. بين سلول هاي آن فضاي زيادي وجود دارد . فضاي بين سلولي با ماده زمينه اي پر مي شود.اين ماده مي تواند مايع، ژله مانند يا جامد باشد.  درون  ماده زمينه اي انواع رشته هاي پروتئيني وجود دارد.

17- انواع بافت پيوندي را نام ببريد. بافت پيوندي سست، بافت چربي ، خون، بافت پيوندي رشته اي، غضروف و استخوان.

18- بافت پيوندي سست را توضيح دهيد. سلول ها فاصله زيادي دارند در زير پوست وجود دارد  و پوست را به ماهيچه هاي زيرين وصل ميكند.

19- انواع رشته هاي بافت پيوندي را بنويسيد. 1- كلاژن: رشته هاي محكم از جنس پروتئين كه باعث استحكام مي شوند. 2- كش سان : خاصيت  ارتجاعي دارند.

20- كار بافت چربي چيست؟ذخيره انرژي ، ضربه گير و عايق كردن بدن

21- قسمت هاي سازنده خون را بنويسيد. 1- پلاسما: مايعي شفاف است كه از آب و پروتئين ها و نمك ها تشكيل شده است. 2- سلول ها : شامل گلبول هاي سفيد، گلبول هاي قرمز و  پلاكت ها .

22- بافت پيوندي رشته اي در كدام قست بدن وجود دارد؟ در رباط و زردپي

23- ويژگي بافت غضروفي چيست؟داراي ماده زمينه اي داراي انعطاف است كه داراي رشته هاي كش  سان فراوان است.

24- غضروف در كدام قسمت هاي بدن ديده مي شود؟ سر استخوان ها  در محل مفصل ها ، نوك بيني، لاله گوش ، محل اتصال دنده ها.

25- ماده بين سلولي استخوان از چه چيز ساخته مي شود؟از كلاژن و مواد كلسيم دار

26-انواع بافت ماهيچه اي در مهره داران را بنويسيد.1- بافت ماهيچه اسكلتي يا پيكري يا مخطط يا ارادي2- بافت ماهيچه اي صاف يا غير ارادي 3- ماهيچه قلب

27- ويژگي هاي بافت ماهيچه اي مخطط را بنويسيد. سلول هاي اين بافت داراي ظاهري خط خطي هستند.اين ماهيچه ها  ارادي هستند . شكل سلول ها استوانه اي می باشد  و داراي رنگ قرمز هستند.

28- ويژگي هاي بافت ماهيچه اي صاف را بنويسيد. غير ارادي هستند. سلول هاي آن ها دوكي شكل و سفيد رنگ هستند.  ظاهري خط خطي ندارند.

29- ويژگي هاي بافت ماهيچه قلب را بنويسيد. غير ارادي هستند ظاهري مخطط و رنگ قرمز دارند. سلول هاي آن ها استوانه شكل و منشعب مي باشند.

30- بافت ماهيچه اي صاف در كدام قسمت هاي بدن يافت مي شود؟ در لوله گوارش ، مثانه، مجاري ادراري ، سرخرگ ها

31- بافت ماهيچه اي مخطط و صاف را مقايسه كنيد.

32- بافت ماهيچه اي مخطط و قلب را مقايسه كنيد.

33- بافت ماهيچه اي صاف وقلب را مقايسه كنيد.

34- كار بافت عصبي چيست؟شبكه ارتباطي بدن است و پيام عصبي را توليد مي كند و از بخشي از بدن به بخش ديگر هدايت مي كند.

35- نورون را تعريف كنيد. سلول هاي بافت عصبي را نورون مي گويند.

36- قسمت هاي سازنده نورون را بنويسيد تعريف كنيد.1- جسم سلولي: بخش حجيم نورون است كه هسته در آن قرار دارد. 2- دندريت ها : رشته هاي هستند كه پيام عصبي را به جسم سلولي مي آورند. 3- آكسون : پيام عصبي را از جسم سلولي مي برند.

37- شكل نورون را بكشيد و نامگذاري كنيد.

38- انواع سلول هاي بافت عصبي را بنويسيد. 1- نورون 2- سلول هاي پشتيبان يا نوروگليا

39- كار سلول هاي نوروگليا در بافت عصبي چيست؟ بعضي به تغذيه نورون ها كمك مي كنند و بعضي اطراف آكسون و دندريت مي پيچند و آن ها را عايق مي كنند.

40- انواع بافت هاي گياهي را نام ببريد. 1- مريستم 2- روپوست يا اپيدرم 3- بافت هادي (چوب و آبكش)4- بافت پارانشيم 5-كلانشيم 6- اسكلرانشيم

41- بافت مريستمي را توضيح دهيد. بافت هاي هستند كه محل تقسيم سلولي در گياهان و بوجود آورنده ساير بافت هاي گياهي هستند.

42- مريستم هاي موجود در گياهان جوان و علفي چه نام دارند و محل آن ها كجاست؟ مريستم هاي راسي نام دارند و نوك ساقه و نزديك نوك ريشه هستند.

43- سلول هاي بنيادي را تو ضيح دهيد. سلول هاي كوچك ، داراي هسته بزرك و  فاقد واكوئل در راس ريشه و ساقه هستند كه مريستم را بوجود مي آورند.

43- در برش ساقه وريشه چه بخش هاي ديده مي شود؟ روپوست،پوست و استوانه مركزي

44- برش عرضي ساقه و ريشه را رسم كنيد و نامگذاري كنيد.

45- موارد تفاوت در برش عرضي ريشه و ساقه را بنويسيد..

46- كار روپوست چيست؟ بخش هاي جوان گياه را مي پوشاند.

47- كوتيكول را تعريف كنيد. لايه كوتيني روي سلول هاي روپوست را كوتيكول يا پوستك مي نامند.

48- كوتين چيست؟ يك نوع موم است كه پلي مري از اسيد هاي چرب طويل است.

49- كار كوتيكول چيست؟ جلوگيري از تبخير آب ، محافظت از حمله ميكروب ها و سرما.

50- سلول هاي تمايز يافته روپوستي در ساقه را نام ببريد.كرك ها و سلول هاي نگهبا ن روزنه.

51- ساقه گياهان علفي وجوان داراي چه بافت هاي است؟ روپوست ، بافت  زمينه اي و بافت هادي.

52- پوست را در ساقه و ريشه تعريف كنيد. سلول هاي بين روپوست و بافت هادي را مي گويند.

53- انواع بافت هاي پوست در ساقه و ريشه را بنويسيد. بافت پارانشيمي ، كلانشيمي ، اسكلرانشيمي

54- ويژگي هاي بافت پارانشيمي را توضيح دهيد. سلول هاي آن بزرگ  و داراي ديواره نازك هستند پروتوپلاسم زنده و فعال بوده و اين سلول ها در فتوسنتز ،ترشح و ذخيره مواد غذايي و آب دخالت دارند.

55- كلرانشيم را تعريف كنيد ومثال بزنيد. بافت پارانشيمي فتوسنتز كننده را مي گويند مثل ميان برگ

56- ويژگي هاي بافت كلانشيمي را توضيح دهيد.در بخش خارجي پوست ساقه هاي جوان قرار دارند . ديواره نخستين آن ها در بعضي بخش ها ضخيم تر است و باعث استحكام و برافراشته ماندن ساقه ها و ساير بخش ها مي شوند.

57- ويژگي هاي بافت اسكلرانشيمي را توضيح دهيد.در اين بافت ديواره دومين ضخيم و چوبي شده سلول ها مرده هستند. اين بافت براي استحكام بخشيدن به گياه است . ( اسم علمي چوب ليگنين است)

58- انواع بافت اسكلرانشيمي را بنويسيد. فيبرها و اسكلرئيدها

59- فيبر ها و اسكلرئيدها چه تفاوت هاي دارند.1- فيبرها داراز و كشيده اما اسكلرئيد ها كوتاه هستند.2- فيبرها در بين بافت هاي ديگر هستند اما اسكلرئيدها در پوشش ميوه ودانه ها هستند. اسكلرئيد ها منشعب هستند ولي فيبر ها نشعاب ندارند.

60-  مغز ساقه از چه بافتي ساخته شده است ؟ پارانشيم

61- اشعه مغزي را تعريف كنيد. بخشي از مغز كه در بين دسته هاي آوندي قرار دارد .

62- بافت هادي را تعريف كنيد و انواع آن را بنويسيد. بافتي است كه مواد را در گياه منتقل مي كند و دو نوع آوند چوبي و آوند آبكش است.

63- ويژگي هاي بافت آوند چوبي را بنويسيد.كار هدايت شيره خام (آب و مواد معدني) را از ريشه به برگ انجام مي دهد. ديواره دومين ضخيم وچوبي شده و سلول مرده است و فقط ديواره سلولي باقي مانده است. اين ديواره تشكيل قسمت هاي لوله مانندي را مي دهند كه شيره خام را هدايت مي كند. دو نوع آوند چوبي داريم عناصر آوندي و تراكئيد ها

64- عناصر آوندي را با تراكئيدها مقايسه كنيد. 1- تراكئيدها در همه گياهان آونددار وجود دارند اما عناصر آوندي فقط در گياهان گلدار وجود دارند. 2- تراكئيد ها باريك وطويل هستند اما عناصر آوندي گشادتر هستند. 3- انتهاي تراكئيد ها مخروطي است و از پهلو با هم ارتبط دارند و لي انتهاي عناصر پهن تر و كاملا روي هم قرار درند. 4- انتقال مواد در تراكئيد ها از محل لان ها و كند است اما در عناصر آوندي از منافذ ديواره عرضي و سريعتر است.

65- ويژگي هاي بافت آوندآبكش را بنويسيد.كار انتقال شيره پرورده ( آب + قند و مواد ديگر ساخته شده در گياه )را در سرتاسر گياه انجام مي دهند. ديواره سلولزي بوده سلول ها زنده هستند ولي فاقد هسته و اندامك هاي ديگر هستند .

65- لوله غربالي را تعريف كنيد. به لوله هاي هدايت كننده در آوند آبكشي مي گويند.  

66- چگونگي انتقال مواد در لوله غربالي را توضيح دهيد. ديواره عرضي سلول هاي لوله غربالي منفذ دار است ومواد به شكل آزاد از يك سلول  ديگر مي رود.

67- در بافت آبكش چه سلول هاي ديده مي شود ؟ آوند آبكش ، سلول هاي همراه و پارانشيم آبكشي

68- كار سلول هاي همراه چيست؟ اندامك دارند و براي سلول هاي لوله غربالي پروتئين مي سازند و ساير واكنش هاي متابوليسمي مورد نياز آن ها را انجام مي دهند.

69-  بافت چوب و آبكش را مقايسه كند.

70- كدام يك از بافت ها يا سلول هاي گياهي زير مرده هستند:

الف- عناصر آوندي ب- آوند آبكش  ج- پارانشيم  د – كلانشيم   و- اسكلرئيد   ر- كلرانشيم    ز- فيبر  ح- مريستم  ن- روپوست  م- اشعه مغزي    ك- لوله غربالي  گ-سلول هاي بنيادي  ي – سلول هاي همراه    ه- تراكئيد ها

71- كدام يك از بافت ها يا سلول هاي گياهي   زير مي توانند فتوسنتز انجام مي دهند:

الف- عناصر آوندي   ب- آوند آبكش  ج- پارانشيم  د – كلانشيم   و- اسكلرئيد   ر- كلرانشيم    ز- فيبر  ح- مريستم  ن- روپوست  م- اشعه مغزي    ك- لوله غربالي  گ-سلول هاي بنيادي  ي – سلول هاي همراه    ه- تراكئيد ها

72- كار هريك از بافت ها يا سلول هاي گياهي زير را بنويسيد:

الف- عناصر آوندي ب- آوند آبكش  ج- پارانشيم  د – كلانشيم   و- اسكلرئيد   ر- كلرانشيم    ز- فيبر  ح- مريستم  ن- روپوست  م- اشعه مغزي    ك- لوله غربالي  گ-سلول هاي بنيادي  ي – سلول هاي همراه    ه- تراكئيد ها

                                                                                                                                     

برگ متحرک

 

بر روی جلد کتاب زیست شناسی چهارم عکس یکی از جالب ترین و عجیب ترین حشرات دنیا چاپ شده است. این حشره با نام علمی Phyllium bioculatum  بومی غرب مالزی است.شکل بدن و حتی پاهای این حشره به شکل برگ است و به همین دلیل تشخیص آن از برگ درختان بسیار مشکل است. بعضی گونه های این جاندار حتی رنگ قهوه ای در کنار خود می گیرند که شبیه برگ های آسیب دیده یا خشک شده می باشد.
از دیدگاه تحول گونه ها می شود این طور توجیه کرد که بعضی اجداد این حشره کمی شکل برگ را داشتند. به دلیل اینکه این دسته  از بقیه افراد این گروه استتار بهتری داشتند  بیشتر توانستند باقی بمانند و ژن های خود را به نسل بعد انتقال دهند و به مرور زمان این شکل خاص در این جانور تشدید شد.

 

واکوئل مرکزی

واکوئل مرکزی(central vacuole) مخصوص سلول های گیاهی است. این واکوئل تقریبا تمام سلول های گیاهی مسن را فرا گرفته و هسته و سیتوپلاسم را به کنارها می راند. واکوئل مرکزی کارهای زیادی در سلول های گیاهی انجام می دهد. از جمله کار لیزوزوم را در سلول های گیاهی انجام می دهد. محل ذخیره آب مواد غذایی و مواد سمی در این واکوئل ها است. برای جلب حشرات برای گرده افشانی خود مواد رنگی ذخیره می کنند. به عنوان یک عمل دفاعی در مقابل خورده شدن و آفات مواد سمی ذخیره می کنند.

 

کلروپلاست ها و سیتوپلاسم توسط واکوئل مرکزی کاملا به گوشه رانده شده اند.

 

 

 

 

در این تصویر چند سلول گیاهی با واکوئل مرکزی دیده می شود.

 

 

در عکس  بالا واکوئل مرکزی بزگ در مرکز سلول و هسته، کلروپلاست ها و سیتوزول به کنار های سلول رانده شده اند.

 

عکس سلول های مخروطی واستوانه ای شبکیه چشم

کلروپلاست chloroplast

دسته ای از اندامک های گیاهی به نام پلاست وجود دارد که مواد مختلفی را ذخیره می کنند.مثلا نشاسته در آمیلوپلاست ،  مواد رنگی در کروموپلاست،  چربی در الئوپلاست، پروتئین در پروتئوپلاست و کلروفیل در کلروپلاست ذخیره می شوند.
در این بین کلروپلاست به دلیل اینکه فتوسنتز انجام می دهد اندامک بسیار مهمی است ونقش بسیار مهمی در حیات کل جانداران دارد. کلروپلاست در گیاهان و در بعضی آغازیان مانند جلبک ها دیده می شود.این اندامک می تواند به روش تقسیم دوتایی و مستقل از تقسیم سلولی، تقسیم شده و تعداد آن داخل سلول زیاد شود.
کلروپلاست دارای دو غشاء می باشد  که غشاء خارجی آن صاف و غشاء داخلی آن چین خورده است. چین خوردگی های غشاء داخلی به یکسری کیسه های پهن روی هم می رسد که مجموع این کیسه روی هم را دانه گرانوم می گویند و به هر کیسه هم تیلاکوئید می گویند.
در حقیقت کلروپلاست دارای سه فضا است: ا- فضای بین غشاء داخلی و خارجی2- فضای داخل غشاء داخلی 3- فضای درون تیلاکوئید ها.
داخل فضای داخل غشاء داخلی را مایعی به نام بستره یا استروما پر کرده است. که بسیاری از واکنش های مربوط به فتوسنتز در آن انجام می شود. داخل بستره ریبوزوم های پروکاریوتی، کلروفیل، DNA حلقوی، دانه های چربی - پروتئین(Plastoglobuli)و دانه های نشاسته وجود دارد.
کلروفیل موجود در کلروپلاست بیشتر در دیواره کیسه های پهن تیلاکوئید وجود دارد و انرژی نورانی خورشید در این محل بوسیله کلروفیل به دام می افتد تا در مراحل فتوسنتز مورد استفاده قرار گیرد.
کلروپلاست در مجموع یک اندامک بسیار پیچیده و تخصصی است که می تواند از مواد بسیار ساده معدنی یعنی آب و کربن دی اکسید، هیدرات کربن و اکسیژن تولید کند. در بین مواد اولیه ساده و ترکیبات پیچیده آلی واکنش پیچیده زیادی انجام می شود. سرانجام از این هیدرات کربن سایر مواد آلی نیز ساخته می شود. اکسیژن آزاد شده هم برای تنفس ما به کار می رود. پس نتیجه می گیرم این اندامک هم در تولید غذای که می خوریم و هم در تولید اکسیژنی که تنفس می کنیم نقش دارد و برای حیات ما وسایر جانداران اهمیت دارد.

 سلول های برگ پر از کلروپلاست

نمای ساده از کلروپلاست

تیلاکوئید در گرانوم

ریزنگاری که پیچیدگی درون کلروپلاست را به خوبی نشان می دهد.قسمت های آبی رنگ سیتوزول می باشد

عکس دیگری از کلروپلاست درون سیتوزول


دانه گرانوم تشکیل شده از تیلاکوئیدها



کلروپلاست فنری شکل زیبا در جلبک اسپیروژیر

دانلود پاورپوینت کلروپلاست و میتوکندری

چگونه Canis lupus راتلفظ کنیم؟

  نام علمی گرگ  Canis lupus می باشد که تلفظ آن کانیس لوپوس می باشد. برای شنیدن تلفظ آن بروی canis lupus  قسمت زیر کلیک کنید: 

Canis lupus

میتوکندری (mitochondria)

 از دو کلمه ساخته شده میتو به معنای رشته و کندریوم به معنای دانه. این اندامک محل تنفس سلولی و تبدیل انرژی شیمیایی موجود در مواد آلی به شکل قابل استفاده انرژی برای سلول یعنی ATP است. دارای دو غشاء می باشد غشاء خارجی صاف و غشاء داخلی چین خورده است.آنزیم های سازنده  ATP در غشاء داخلی قرار دارند. بین دو غشاء هم فضای بین غشایی وجود دارد. به هر یک از چین خوردگی های تیغه مانند غشاء داخلی کریستا می گویند.کریستا ها با افزایش سطح غشاء داخل توان ساخت ATP را افزایش می دهند. فضاء محصور در غشاء داخلی بوسیله مایعی به نام ماتریکس پر شده است. بسیاری از واکنش های مربوط به تنفس سلولی در ماتریکس انجام می شود. در داخل میتوکندری DNA حلقوی و ریبوزوم پروکاریوتی دیده می شود. میتوکندری در بیشتر سلول های یوکاریوتی از جمله گیاهان، جانوران و قارچ ها یافت می شود.
تعداد میتوکندری ها در سلول ها بسیار متغییر است و از یک میتوکندری در بعضی تا هزاران عدد در بعضی انواع سلول ها متغییر است.

تصویر ساده از میتوکندری

ریزنگار  از میتوکندری

 دو غشاء و کریستا در این ریزنگار مشخص است

تقسیم میتوکندری

 

دانلود پاورپوینت کلروپلاست و میتوکندری