یکی از عوامل موثر بر میزان جذب کلسیم، میزان فسفات رژیم غذایی است. میزان نیاز روزانه به این دو ماده معدنی، یعنی کلسیم و فسفات یکسان است. بدن همیشه سعی دارد سطح کلسیم و فسفات خون را در محدوده طبیعی تنظیم کند. اگر سطح این دو ماده از محدوده طبیعی خارج شود، علائم و اختلالاتی ایجاد خواهد شد. برای این منظور هورمون‌های تنظیم‌کننده سطح کلسیم و فسفات را متناسب با هم تنظیم می‌کنند. یکی از این هورمون‌ها پاراتورمون یا PTH است که از غدد پاراتیروئید ترشح می‌شود.

برای مثال:

زمانی که فرد با کمبود کلسیم یا فسفر مواجه شود، هورمون PTH یا پاراتورمون که توسط غده پاراتیروئید ترشح می‌شود، برای تنظیم سطح کلسیم و فسفات بر سه اندام تأثیر می‌گذارد: استخوان، دستگاه گوارش و کلیه‌ها.

چه تأثیری؟

1. پاراتورمون با تأثیر بر استخوان باعث افزایش برداشت کلسیم و فسفات از ذخایر استخوان و افزایش سطح این مواد در خون می‌شود.

2. پاراتورمون با فعال کردن ویتامین D بر روده تأثیر گذاشته و جذب کلسیم و فسفات را از رژیم غذایی افزایش می‌دهد.

3. اما تأثیر این هورمون بر کلیه باعث افزایش جذب و جلوگیری از دفع کلسیم و به جای آن افزایش دفع فسفات می‌شود.
کتاب کراوس

خب. لازم است یادآوری کنیم که نوشابه دارای میزان بسیار بالایی فسفر یا همان فسفات است. این به خاطر میزان بالای گاز در نوشابه و البته افزودنی‌های زمان تولید آن است. زمانی که مقادیر بالای فسفر وارد شود، چند اتفاق می‌افتد:

1. هورمون PTH که قبل تر گفتیم در کمبود کلسیم و فسفر ترشح می‌شود، اینجا به دلیل بالا بودن فسفر رژیم غذایی دریافتی دیگر ترشح نمی‌شود.

2. نبودن هورمون PTH باعث می‌شود ویتامین D نتواند به فرم فعال خود تبدیل شده و کلسیم را از دستگاه گوارش جذب کند. بنابراین کلسیم رژیم غذایی همراه مدفوع دفع خواهد شد.

3. یادتان هست که گفتیم هورمون PTH باعث کاهش دفع کلسیم از ادرار و افزایش دفع فسفر از ادرار می‌شود؟ حالا که میزان این هورمون پایین آمده، کلسیم به راحتی از کلیه‌ها دفع می‌شود.

حالا فهمیدیم که نوشابه چگونه باعث پوکی استخوان می‌شود. پس مجرم واقعی فسفر بالای نوشابه است که با دفع کلسیم بدن از طریق ادرار و مدفوع دیگر کلسیمی برای ساخته شدن استخوان بر جای نمی‌گذارد و فرد به پوکی استخوان مبتلا خواهد شد.
منبع:

کتاب تغذیه و رژیم درمانی کراوس، جامع‌ترین منبع علوم تغذیه و رژیم درمانی در تمام دنیا است.